 |
 |
Een bril of een contactlens wordt in de meeste gevallen toegepast om een brekingsfout van het oog te corrigeren. Er zijn verschillende brekingsfouten. De meest bekende zijn de verziendheid en de bijziendheid. Naast deze twee brekingsfouten kennen we ook nog het astigmatisme en de ouderdomsverziendheid.
Om te begrijpen wat de oogfout met het beeld doet, bouwen we het oog op uit drie basisonderdelen.
|
|
|
Achter in de oogbol vinden we de "lichtgevoelige laag" (het netvlies).
Belangrijk is het te weten dat de lens een in sterkte variabele lens is die
bij inspanning het nabij zien realiseert (accommoderen). Bij een ideaal gebouwd
oog zal, bij ontspannen lens, het beeld in de verte precies op de lichtgevoelige
laag vallen. Als daarna het oog naar een voorwerp op b.v. 40 cm vóór
dat oog kijkt, dan zal de lens zich bollen waardoor het beeld dichtbij scherp
wordt waargenomen.
 |
Een oog is bijziend als het beeld (bij ontspannen ooglens) niet op het netvlies valt, maar er vóór. De oorzaak kan zijn dat de kast iets te groot of dat het lenzenstelsel te sterk is.
 |
 |
Om bij dit oog het beeld in de verte op de lichtgevoelige laag te laten vallen
moeten we er een negatief (- min)glas voor plaatsen. Het glas moet zo sterk
zijn dat het beeld in de verte, met een ontspannen ooglens, scherp wordt waargenomen.
 |
Zonder het correctie glas kan het bijziende oog een voorwerp vlak voor zich beter zien dan in de verte.
Een oog is verziend als het beeld niet op het netvlies valt, maar er achter. De oorzaak kan zijn dat de kast iets te klein of het lenzenstelsel te zwak is.
 |
 |
 |
Zonder het positieve glas kan het verziende oog een voorwerp veraf door inspanning van de lens zien. Dichtbij kijken zal veel meer inspanning van de lens vergen.
Eigenlijk gebruikt het oog dan een deel van het leesvermogen om in de verte scherp te kunnen zien. Het verziende oog kan op jonge leeftijd, de lens makkelijk bollen en daarmee het beeld op de lichtgevoelige laag brengen. Een steeds ouder wordende oog zal op den duur het beeld niet meer op eigen kracht scherp op de lichtgevoelige laag kunnen brengen.
Deze inspanning gedurende de hele dag kan bij vermoeidheid hoofdpijn veroorzaken rond de slapen en het voorhoofd.
Een oog is niet altijd zuiver rond. Druk van bijv. de oogleden tegen het zachte weefsel van het oog kan de vorm van het oog wat ovaal drukken. Hierdoor ontstaan twee sterkten in dat oog. De hoogste sterkte (H1) en de laagste sterkte (H2) van het oog noemen we de hoofdsterkten. Deze hoofdsterkten staan altijd haaks op elkaar. In de onderstaande tekening hebben we de twee doorsneden H1 en H2 weergegeven.
 |
In deze doorsnede valt het beeld achter de lichtgevoelige laag. In doorsnede H1 is het oog verziend.
|
De hoofdsterkten staan in een bepaalde stand. Die richting noemen we de as en wordt weergegeven in graden. Het sterkteverschil tussen H 1 en H 2 wordt de cilinderwaarde genoemd.
Een astigmatisch oog wordt gecorrigeerd met een cilindrisch glas. Op een correct brilvoorschrift staat bij een cilinder dus altijd een asstand vermeldt om de cilinder correct voor het oog te kunnen plaatsen.
 |
In
de doorsnede H1 valt het beeld na correctie met een positieve sterkte
op de lichtgevoelige laag.
In de doorsnede H2 valt het beeld na correctie met een negatieve sterkte op de lichtgevoelige laag. |
Astigmatisme komt vaak voor in combinatie met de andere brekingsfouten zoals verziendheid, bijziendheid. Het bovenstaande voorbeeld toont een gemengd astigmatisme (zowel verziend als bijziend).
Het beeld op de lichtgevoelige laag is bij een ongecorrigeerd astigmatisch oog zowel nabij als verweg onscherp. Een ongecorrigeerd astigmatisme kan karakters zoals b.v. de T als een I zien, omdat de horizontale lijnen wazig zijn en daarom niet worden opgemerkt.
Als we geboren worden is onze ooglens zeer flexibel. Een kind kan vlak vóór het oog een beeld scherp waarnemen. Worden we ouder dan neemt deze flexabiliteit al snel af. Dit merken we pas als de afname van de flexabiliteit zover is gevorderd dat we op leesafstand problemen gaan krijgen. Dit proces wordt in normale gevallen tussen het 40 en het 45ste levensjaar geconstateerd. Als we vermoeid zijn zal de lens meer moeite hebben het beeld op de lichtgevoelige laag te brengen. Het gebruik van veel licht is ook een kenmerk voor de afnemende lens-inspanning. Bij veel licht wordt onze pupil kleiner en hebben we voordeel van de scherptediepte. Als deze leesklacht storende vormen gaat aannemen, dan corrigeren we dit met een leesbril.
Ouderdomsverziendheid komt ook voor in combinatie met de andere brekingsfouten zoals verziendheid, bijziendheid en astigmatisme.
De leesbril is een positieve sterkte, afhankelijk van leesafstand en leeftijd en wordt toegevoegd aan een eventuele verte correctie van dat oog.
Het lezen van een brilvoorschrift
Als de bouwfouten ons eigen zijn, dan is het niet meer moeilijk om een brilvoorschrift te begrijpen.
Stel het volgende voorschrift: R) sph -2.25 =Cil. -0.75 as 75 add 1.25
We hebben hier te maken met een rechter bijziend oog welke licht astigmatisch is. Ook is het oog ouderdomsverziend.
De hoofdrichtingen zijn -2.25 en - 3.00 (cilinder + spherisch) . In de richting van 75 graden heeft dit oog -2.25 correctie nodig. In de richting van 165 graden (haaks op de 75 graden) heeft dit oog een correctie van -3.00 nodig. Voor het lezen is een additie van (+)1.25 gegeven. De leessterkte is uiteindelijk -1.00 (spherisch +additie).
De correctie van brekingsfouten
Al de bovengenoemde brekingsfouten zijn te corrigeren met hulpmiddelen als een bril en contactlens. Het corrigeren alleen is niet de kunst. Het maken van de juiste keuze van correctiemiddel is minstens zo belangrijk. Deze keuze hangt af van individuele kijk- en werkomstandigheden. Alle correctiemogelijkheden voor de bovengenoemde brekingsfouten brengen voor- en nadelen met zich mee. Wij adviseren u gebruik te maken van een deskundig opticien op dit gebied. Een deskundige opticien zal uw kijkgedrag observeren en o.a. vragen naar uw werk- en leesomstandigheden. Alleen dan kan er een maatadvies worden gegeven.
Meer weten over interresante onderwerpen of gezondheid ?
Onderstaande pagina's tonen zeer veel leerzame links over de meest uiteenlopende onderwerpen.
