Het verschil tussen de hydrofiel (zachte) en de vormstabiele (harde) contactlenzen Welke lens moet ik kiezen, hydrofiele lenzen of vormstabiele lenzen ? Contactlenzen en een leesbril En als ik er nu niet aan kan wennen ? Contactlenzen zijn onder te verdelen in twee groepen*: Vormstabiele (harde zuurstofdoorlatende) contactlenzen Hydrofiele (zachte) contactlenzen *) Nachtlenzen vallen onder de groep "vormstabiele lenzen" en worden elders op deze site behandeld.

De vormstabiele (of harde zuurstofdoorlaatbare) contactlens

De harde contactlens heeft een stabiele vorm. De lens is vervaardigd van een kunststof, welke meestal een zuurstofdoorlatende eigenschap heeft. De diameter van de lens varieert tussen de 7 tot 11 mm en is kleiner dan de diameter van het hoornvlies. De lens drijft op het traanvocht vlak voor het hoornvlies. Door de knipperslag beweegt de lens. Hierdoor wordt het traanvocht achter de lens ververst (ventilatie). Het hoornvlies kan bij een goede ventilatie de noodzakelijke bestandsdelen uit het traanvocht onttrekken en haar afvalstoffen afscheiden. Het is aan de contactlensspecialist de taak om naast een goede gezichtsscherpte, de lens zodanig aan te passen dat er een goede ventilatie en een correcte drukverdeling plaatsvindt. De vormstabiele contactlens wordt met een nauwkeurigheid van 0.05 mm aangepast.

Het hoornvlies verandert, net als de rest van ons lichaam. Het is daarom wenselijk minimaal 1 x per jaar de pasvorm in relatie met het hoornvlies te laten controleren door een optometrist. Een langzaam wijzigende hoornvliesvorm en de hierdoor geleidelijk incorrect verlopende pasvorm van de contactlens wordt door de drager niet bijtijds opgemerkt. Een niet correct passende vormstabiele contactlens kan tot (tijdelijke) vervorming, beschadiging of zelfs (blijvende) verlittekening van het hoornvlies leiden. Alleen bij jaarlijkse controle door een optometrist kunnen aandoeningen als deze tijdig worden herkend en door een nieuwe aanpassing worden voorkomen. Een goed passende vormstabiele contactlens gaat, afhankelijk van de materiaalsoort, gemiddeld 3 tot 5 jaar mee.

De hydrofiele of zachte contactlens

De hydrofiele of zachte contactlens heeft geen eigen vorm (als plasticfolie). De lens is vervaardigd uit een sponsachtig kunststof materiaal dat traanvocht kan opnemen. De lens ligt direct tegen het hoornvlies aan. Bij het knipperen verdeelt het traanvocht zich over de contactlens. De doorlaatbaarheid van de lens zorgt ervoor dat de voedings- en afvalstoffen tussen het hoornvlies en het traanvocht kunnen worden uitgewisseld. De lens laat deze stoffen meestal voldoende door, echter deze stoffen komen ook vast te zitten in de lens. Hiermee vermindert de doorlaatbaarheid van de lens. Goed reinigen van de lens is een bittere noodzaak om het hoornvlies niet onnodig te belasten. Helaas bestaan er geen reinigingsmiddelen die de lenzen blijvend "open" houden en daarnaast ook nog veilig zijn voor de ogen.

Het meest veilige voor het hoornvlies zou dagelijkse vervanging van de hydrofiele lens zijn. Het is echter financieel niet altijd haalbaar en zeker niet bij speciale ( en dus kostbare) hydrofiele lenzen. Bij dit soort lenzen moet dus een goede balans worden gevonden tussen kosten en baten.

In het algemeen druist het tegen de gewoonten in om dingen te vervangen die goed functioneren, maar bij hydrofiele lenzen merkt de drager de problemen te laat. Het hoornvlies heeft de capaciteit om de afnemende functie van de hydrofiele lens te bufferen. Echter bij het te lang dragen van slecht functionerende hydrofiele lenzen, wordt de fysiologische belasting van het hoornvlies te hoog. Het hoornvlies zal op den duur geen hydrofiele lenzen meer dulden.

Een goede en verantwoorde manier om hydrofiele contactlenzen te dragen is regelmatig te vervangen b.v. maandelijks. Daarnaast is goed onderhouden en halfjaarlijks controleren door een optometrist belangrijk voor het continueren van het lensdragen.

Worden het hydrofiele lenzen of vormstabiele lenzen ?

Als contactlenzen ideaal waren zag je geen brillen meer. We zien nog steeds brillen dus "contactlenzen zijn niet ideaal".

Als hydrofiele lenzen ideaal waren, dan had de vormstabiele lens geen levensvatbaarheid. De vormstabiele lens heeft een stevig marktdeel, dus" hydrofiele lenzen zijn niet ideaal". Dit geldt natuurlijk ook omgekeerd voor vormstabiele lenzen.

Nu kunt u zich afvragen welke lens voor u het meest geschikt zou zijn. Om dit te kunnen inschatten zijn er vier belangrijke zaken welke u dient mee te nemen in die selektie:

• de gezichtsscherpte
• de fysiologie van het hoornvlies
• het comfort
• de kosten

Van niet alle bovenstaande onderdelen zal u op voorhand voldoende informatie hebben betreffende uw eigen ogen, maar samen met uw optometrist /contactlensspecialist kan 90% op een rij worden gezet.

de gezichtscherpte

Het zal voor u als vanzelfsprekend zijn dat als u contactlenzen wilt gaan dragen, uw gezichtsscherpte en/of kijkcomfort goed moet zijn. Toch is niet elke oogfout met contactlenzen even goed te corrigeren.

• Prismatische correcties behoren tot een groep die vrijwel niet met contactlenzen kunnen worden gecorrigeerd. Hiervoor is de bril het meest voor de hand liggende correctiemiddel.
• Cilindrische correcties zijn zowel met standaard vormstabiele als met torische (=cilindrische) hydrofiele lenzen te corrigeren. In een groot aantal gevallen valt de cilindrische correctie beter te corrigeren met een standaard vormstabiele lens dan een torische hydrofiele lens.
• Spherische correcties zijn zowel met standaard vormstabiele als met standaard hydrofiele lenzen te corrigeren. In het geval van een cilindrisch gevormd hoornvlies is een standaard hydrofiele lens een minder gecompliceerd correctiemiddel.

Samen met uw optometrist /contactlensspecialist kan aan de hand van uw brilrecept en uw hoornvliesvorm worden bepaald welke contactlens de beste keuze is voor een goede gezichtsscherpte.

De fysiologie van het hoornvlies

Het hoornvlies is een bloedvatloos weefsel. Toch is het een fysiologisch gezien een zeer aktief weefsel. De voeding van het hoornvlies wordt voor een belangrijk deel uit het traanvocht onttrokken. Ook zorgt het traanvocht voor de afvoer van de afvalstoffen uit het hoornvlies. Wat de invloed is van een vormstabiele- en een hydrofiele lens op deze fysiologie verwijzen wij u naar het begin van deze pagina. Naast de voeding heeft ook het ooglid met haar knipperslag een belangrijke funktie op de fysiologie van het hoornvlies. De invloed van de knipperslag op de hoornvlies fysiologie kan alleen bij de na controles worden bepaald en is niet zinvol om bij het selekteren van het lenstype te worden meegenomen.

Het comfort

Omdat de vormstabiele contactlens drijft op het traanvocht, ligt de rand van deze lens verder af van het oog dan bij de hydrofiele contactlens. Dit veroorzaakt tijdens de gewenningsperiode een grotere beroering van het bovenooglid tijdens een knipperslag. Na echter een gewenningstijd van 2-5 weken is dit gevoel verdwenen en wordt de aanwezigheid van de lens niet meer geconstateerd. Vergelijk het met het dragen van schoenen. Als u geen schoeisel gewend bent zal de eerste keer een schoen als onprettig worden ervaren. Op den duur wordt de aanwezigheid van die schoen niet weer ervaren doordat de voet went aan de de druk die de schoen uitoefend op de voet.

De hydrofiele lens wordt bij de eerste ervaring nauwelijks gevoeld omdat de rand van deze lens vrijwel gelijk ligt met het bindvlies van het oog. Alleen bij een (verkeerde) te heftige beweging van deze lens waarbij de lensrand het hoornvlies raakt kan de lens als onaangenaam worden ervaren. De gewenningstijd van deze lens is vrijwel nihil.

Beide lenstype worden na hun gewenningstijd in het algemeen niet meer als storend ervaren.

• Algemeen: Indien de conditie van de drager afneemt, zoals bij stress ziekte en vermoeidheid, zal de aanwezigheid van de contactlens eerder merkbaar zijn. Dragers met een twijfelachtige of slechte conditie zijn gevoeliger voor problemen met lenzen.
• Vormstabiel: door de ventilatieruimte (voor het traanvocht) tussen de lens en het hoornvlies, is het ook mogelijk voor stof om achter de lens terecht te komen. Bij de knipperslag wordt druk uitgeoefend op de lens waardoor het stofje tegen het hoornvlies wordt gedrukt. Deze stofirritatie is voor de drager een storende ervaring. Een stoffige werkomgeving is dan ook meestal een contra indicatie voor vormstabiele lenzen.
• Hydrofiel: bij verminderde traanproduktie, slechte knipperslag of hoge verdampingsgraad (airco) kan de lens onvoldoende vocht op nemen uit het traanvocht en zal deze plakkerig gaan aanvoelen. Vooral bij het uithalen van de lens dient dan rekening te worden gehouden met scheuren van de lens of beschadigen van het hoornvliesepitheel.

Onderhoud is niet een echt comfort probleem, maar plaatsen we voor het gemak toch onder deze noemer. Hydrofiele lenzen zijn veel onderhoudgevoeliger dan de vormstabiele lens. Onderhoud van de vormstabiele lens is eenvoudig en neemt weinig tijd (en onderhoudsmiddelen) in beslag. De hydrofiele lens is gevoeliger voor vervuiling en besmetting en heeft meer aandacht (en onderhoudsmiddelen) nodig voor goede nazorg.

De kosten

Helaas is dit onderdeel bij de voorlichting van lenzen vaak wazig. Toch is het vooraf weten hiervan heel belangrijk. Het is heel makkelijk om mensen met "goed vertrouwen" te misleiden door gratis lenzen te bieden of voor een bedrag ad. € 25.00 een halfjaar lenzen te laten dragen. Het gaat hierbij altijd om de hydrofiele lens. Met andere woorden, gaat u voor "de prijs", dan is de keuze van het lenstype al voor u gemaakt. Helaas, het is wel het duurste correctiemiddel welke u als worst "voor de neus wordt gehouden".

Laten we eens kijken wat een contactlens kost als we niet naar de aanschafprijs alleen kijken maar naar het onderhoud en de afschrijving. Met andere woorden, we delen alle gemaakte contactlenskosten door het aantal jaren dat we ze hebben gedragen.

• Een hydrofiele lens inclusief onderhoudsmiddelen en controles kost dan al snel € 200.00 tot € 300.00 per jaar. De prijs wordt bepaald door de noodzaak van snelle vervanging en door de kostbare onderhoudsmiddelen.
• Een vormstabiele lens kost tussen de € 100.00 tot € 120.00 per jaar.

Waarschuwing: natuurlijk ligt de eindverantwoording bij de lensdrager, maar het moet mij even van het hart. Bezuinigen op lenzen, controles en onderhoud is eenvoudig. Koop een maandlens en draag hem een half jaar. Zet je lenzen in met water of fysiologisch zoutwater en het scheelt u honderd gulden per jaar. Controles ? waarom zou je ! Als u behoort tot die groep mensen die wilt bezuinigen op het welzijn van uw ogen, dan raden wij u aan een bril te kopen en daarmee uw hoornvlies te sparen. Bezuinig op zaken die vervangbaar zijn. Uw hoornvliezen moeten een leven lang lang mee en kunnen niet eenvoudig worden vervangen.

Contactlenzen en een leesbril

Boven de veertig jaar gaat uw vermogen om dichtbij scherp te kunnen zien de leesafstand van 40 cm passeren. Het lezen op deze afstand heeft dan ondersteuning nodig van een leesbril. Twee sterkten dus voor één oog. De sterkte voor afstand om scherp te kunnen zien en de sterkte nabij om op 40 cm nog goed te kunnen lezen. Ook deze combinatie is in zowel vormstabiele als in hydrofiele contactlenzen mogelijk. Het aanpassen van bifocale contactlenzen is een aanpasspecialisme op zich. Niet elke contactlensspecialist heeft voldoende kennis en ervaring op dit vakgebied. Hierdoor vernemen wij nog al eens van lensdragers dat zij van hun lenzenspecialist te horen hebben gekregen dat bifocale- of multifocale lenzen niet goed functioneren. Wij kunnen u verzekeren dat deze lenzen bij ons reeds een grote groep van enthousiaste gebruikers heeft gevonden. Niet bij iedereen werkt deze lens alleen maar in hun voordeel. 80% van de aangepaste bifocale lenzendragers zijn tevreden met hun lens. "Niet meer zoeken naar hun leesbril" en "altijd direkt kunnen lezen" zijn de meest doorslaggevende argumenten voor dit enthousiasme. Er zijn verschillende type lenzen op dit gebied. De leesgewoonte, de wijze waarop het visuele systeem werkt en de gedragingen van de lens op het oog zijn de belangrijkste criteria voor het selekteren van de juiste lens.

Positie bifocale contactlens voor nabij zien.	Positie bifocale contactlens voor afstand zien.

En als ik er nu niet aan kan wennen ?

Niet alle aspecten van het contactlensdragen zijn vooraf in te schatten. Niet voor u maar ook niet voor uw optometrist/ contactlensspecialist. Om te voorkomen dat u een financieël risico loopt hebben wij een teruggave garantie in ons garantie certificaat opgenomen. Hierbij heeft u 2 maanden de tijd om uw lenzen terug te geven en krijgt u de kosten van lenzen retour.

Disclaimer